Điều trị phình đại tràng ở trẻ em

Phình đại tràng là bệnh lý về đường tiêu hóa, do đoạn đại tràng bị giãn ra làm giảm nhu động ruột, phân di chuyển chậm hơn khiến ruột tiếp tục hấp thu nước dẫn tới phân càng đặc và cứng gây ra hiện tuiợng khó đại tiện, táo bón lâu ngày. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục phình đại tràng qua những thông tin dưới đây.

Điều trị phình đại tràng ở trẻ em

Phình đại tràng là gì?

Phình đại tràng là hiện tượng đại tràng xích ma có hiện tượng bị giãn ra dẫn tới giảm nhu động ruột, phân di chuyển chậm nên ruột có nhiều thời gian hấp thu nước khiến phân càng đặc, cứng và bị ứ trệ. Một số trường hợp còn gặp phải tình trạng phân tạo thành những khối khô gây ra tắc nghẽn đường ruột.

Tuy nhiên, những đoạn ruột khác vẫn hoạt động bình thường, không có dấu hiệu tổn thương hay rối loạn tiêu hóa. Người bệnh phình đại tràng vẫn có thể ăn uống bình thường, hấp thu chất dinh dưỡng nhưng việc đại tiện sẽ gặp một số khó khăn, gây nên tình trạng táo bón kinh niên.

Nguyên nhân dẫn tới phình đại tràng

Nguyên nhân dẫn tới hiện tượng phình đại tràng là do đại tràng bị giãn ra làm giảm nhu động ruột. Vì vậy, phân di chuyển chậm khiến ruột tiếp tục hấp thu nước khiến phân càng cứng, đặc gây táo bón lâu ngày. Trường hợp nặng hơn, phân bị khô, không thể di chuyển được gây tắc nghẽn đường ruột.

Phình đại tràng được chia thành 2 dạng:

  • Phình đại tràng bẩm sinh
  • Phình đại tràng do nguyên nhân thứ phát

Phình đại tràng bẩm sinh

Hay còn gọi là bệnh Hirschprung, thường phát hiện ở trẻ nhỏ hoặc trẻ sơ sinh. Tức là người bị bệnh không có hạch thần kinh ruột nên không co bóp được khiến cho đoạn ruột càng phình to ra.

Phình đại tràng do nguyên nhân thứ phát

Người bệnh bị phình đại tràng do các yếu tố như

  • Dùng quá nhiều thuốc như morphin, codein…
  • Bị nhiễm độc đại tràng, chủ yếu gặp trong bệnh viêm loét đại tràng và viêm đại tràng màng giả
  • Mắc phải bệnh Chagas là bệnh nhiễm kí sinh trùng
  • Hoặc do tổn thương thần kinh, phù niêm mạc do suy giáp, xơ cứng da, táo bón mạn tính.

Nhận biết phình đại tràng qua các dấu hiệu

Phình đại tràng là bệnh lý về đường tiêu hóa dễ nhận biết thông qua các triệu chứng như sau:

Đau bụng

Người bệnh bị đau bụng từng cơn, sờ thấy khối phân cứng ở thành bụng. Khi có biến chứng viêm ruột, người bệnh thường bị sốt cao, nhịp tim nhanh có thể trụy mạch.

Đại tiện ít và thưa

Những người bệnh mắc phải phình đại tràng thường có dấu hiệu nhận biết đặc trưng là tình trạng táo bón lâu ngày. Khi khối phân quá to, kích thước lớn hơn cả lỗ hậu môn người bệnh thường đi ngoài khá khó khăn thậm chí không thể tự đi được. Ở giai đoạn nặng, mỗi lần đi phải thụt tháo.

Không muốn ăn uống

Dấu hiệu này thường gặp ở người lớn mắc phình đại tràng giai đoạn cuối. Ở giai đoạn khởi phát tuy đi đại tiện ít nhưng người bệnh vẫn ăn uống được. Nhưng về sau phân tích tụ nhiều người bệnh có cảm giác sợ đồ ăn và không muốn ăn uống thứ gì. Càng ăn thêm nhiều càng khiến bụng trở nên nặng nề hơn, phân bị ứ đọng nhiều khiến cơ thể mệt mỏi.

Bên cạnh đó, người bệnh gặp một số dấu hiệu như đau đầu, mất tập trung, ngủ ít, thường xuyên cáu gắt. Nhiều trường hợp, người bệnh bị thiếu máu, chân tay yếu, mặt trắng bệch, da xanh, lưỡi nhợt nhạt.

Trẻ em bị mắc phình đại tràng bẩm sinh có triệu chứng khác đôi chút so với người lớn:

  • Trẻ mới sinh bụng căng trướng, không đi phân su sau hơn 24 giờ hoặc chỉ đại tiện khi dùng ống thông đưa vào hậu môn kích thích. Nếu được kích thích hậu môn, trẻ sẽ đi ngoài ra nhiều phân. Do bụng chướng căng nên trẻ nôn nhiều.
  • Ở trẻ lớn trên 1 tuổi, nếu có biểu hiện táo bón kéo dài nhiều kèm dấu hiệu “tháo cống” (tiêu chảy ồ ạt), bụng chướng thì cần nghi ngờ mắc bệnh phình đại tràng bẩm sinh và đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa sớm.

Cần lưu ý, không phải bất cứ trẻ nào sau khi sinh 24 giờ không đại tiện được đều bị phình đại tràng bẩm sinh. Đối với nhiều trẻ bị dị dạng hậu môn bẩm sinh cũng không đại tiện được.

Phương pháp điều trị phình đại tràng bẩm sinh

Để chẩn đoán bệnh phình đại tràng cần dựa vào những dấu hiệu nêu trên và chụp X-quang bụng cản quang để xem đại tràng có giãn to hay không. Tùy thuộc vào tình trạng và mức độ của bệnh mà bác sĩ có hướng điều trị cụ thể.

Bệnh ở mức độ nhẹ được bác sĩ chỉ định dùng thuốc kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý. Nếu trường hợp dùng thuốc và chế độ ăn uống không mang lại hiệu quả phương pháp duy nhất là cắt bỏ đoạn đại trực tràng vô hạch nối đầu đại tràng lành với ống hậu môn. Thời điểm phẫu thuật tùy thuộc vào lúc phát hiện và mức độ nặng nhẹ của bệnh, có hay không các biến chứng.

Điều trị triệu chứng

  • Tăng cường chất xơ trong bữa ăn hàng ngày
  • Bổ sung đủ nước cho cơ thể
  • Người bệnh uống thuốc xổ để giúp làm mềm phân hoặc thụt tháo, bơm hậu môn giúp đi đại tiện dễ dàng hơn.

Điều trị theo nguyên nhân bệnh

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh mà có cách điều trị đặc biệt đối với trẻ bị phình đại tràng bẩm sinh cần được mổ để cắt bỏ đoạn ruột bị phình giãn rồi nối lại ruột

Tìm hiểu chung

Phình đại tràng bẩm sinh là bệnh gì?

Phình đại tràng bẩm sinh là bệnh ảnh hưởng tới ruột già (đại tràng) và quá trình tống xuất phân. Bệnh lý này là bẩm sinh, hậu quả của việc thiếu các tế bào thần kinh trong cơ của ruột già ở trẻ, dẫn đến sự tắc nghẽn ở ruột già do sự chuyển động của cơ ruột quá kém.

Trẻ sơ sinh bị bệnh phình đại tràng bẩm sinh thường không có nhu động ruột sau khi sinh. Trong trường hợp nhẹ, tình trạng này có thể không được phát hiện cho đến khi trẻ lớn lên.

Triệu chứng thường gặp

Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh phình đại tràng bẩm sinh là gì?

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh phình đại tràng bẩm sinh thay đổi tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh lý này. Thông thường các dấu hiệu và triệu chứng xuất hiện ngay sau khi sinh, nhưng đôi khi chúng không rõ ràng cho đến khi trẻ lớn lên.

Phình đại tràng là bệnh lý gây táo bón mạn tính ở trẻ em do vô hạch đại tràng. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tắc ruột ở trẻ sơ sinh. Theo thống kê, cứ 5.000 trẻ sơ sinh thì có 1 trẻ mắc chứng phình đại tràng, trẻ nam chiếm 70 – 80%. Vâỵ triệu chứng phình đại tràng ở trẻ sơ sinh là gì? Nguyên nhân gây bệnh do đâu?

Điều trị phình đại tràng ở trẻ em

Theo thống kê, cứ 5.000 trẻ sơ sinh thì có 1 trẻ mắc chứng phình đại tràng, trẻ nam chiếm 70 – 80%

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh phình đại tràng bẩm sinh và bệnh có tính chất di truyền. Do trong thời kỳ bào thai, sự phát triển của ống tiêu hóa theo hướng từ trên xuống dưới, cùng với nó là sự phát triển của hệ thống thần kinh chi phối ruột. Hệ thống thần kinh này có chức năng nhận cảm giác có thức ăn hay phân trong lòng ruột, sau đó chuyển đến cơ ở thành ruột thông qua các hạch ở hai đám rối thần kinh có tên là Aubach và Meissner. Nhờ đó, khi trẻ sinh ra và lớn lên, ruột có được nhu động giúp trẻ đi cầu bình thường. Trong quá trình này, nếu như các hạch ở hai đám rối thần kinh đó không có, ruột của trẻ sẽ không co bóp khiến trẻ không đi đại tiện được.

2.Dấu hiệu nhận biết

Điều trị phình đại tràng ở trẻ em

Những trẻ mắc chứng phình đại tràng thường có các dấu hiệu đặc trưng như táo bón, nhiều trẻ không tự đại tiện được mà cần phải thụt tháo thường xuyên, bụng trướng,….

Những trẻ mắc chứng phình đại tràng thường có các dấu hiệu đặc trưng như táo bón, nhiều trẻ không tự đại tiện được mà cần phải thụt tháo thường xuyên, bụng trướng, gầy sút, kém ăn, suy dinh dưỡng.
Thông thường, ở trẻ mới sinh, bụng trướng căng, không đi phân su sau hơn 24h hoặc chỉ thể đi có đại tiện khi dùng ống thông đưa vào hậu môn kích thích. Nếu được kích thích hậu môn, trẻ ra nhiều phân. Bên cạnh đó, do bụng trướng căng do đó trẻ sẽ nôn nhiều. Ở trẻ trên 1 tuổi có biểu hiện táo bón kéo dài kèm theo dấu hiệu “tháo cống” và bụng trướng thì phụ huynh cần nghi ngờ trẻ mắc bệnh phình đại tràng bẩm sinh và đưa trẻ đi đến cơ sở chuyên khoa để thăm khám ngay. Tuy nhiên, không phải bất cứ trẻ nào sau khi sinh 24 giờ không đại tiện được đều mắc phình đại tràng bẩm sinh vì có thể trẻ bị dị dạng hậu môn bẩm sinh không đại tiện được.

3.Phát hiện và điều trị

Dựa vào các biểu hiện trên, phụ huynh cần lưu ý để phát hiện kịp thời. Nếu thấy các biểu hiện khác thường như các biểu hiện trên thì cần nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để khám. Trường hợp sau khi khám, chụp đại tràng có bơm thuốc cản quang, sinh thiết trực tràng, đo áp lực hậu môn trực tràng, các bác sĩ sẽ xác định trẻ có mắc  bệnh phình đại tràng hay không từ đó đưa ra phương pháp điều trị kịp thời.

Điều trị phình đại tràng ở trẻ em

Bạn nên đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám và điều trị khi nghi ngờ phình đại tràng

Hiện nay, phương pháp duy nhất được áp dụng để điều trị bệnh phình đại tràng là phẫu thuật cắt bỏ đoạn trực – đại tràng vô hạch, sau đó nối đầu đại tràng lành với ống hậu môn. Thời điểm phẫu thuật còn tùy thuộc vào lúc phát hiện cũng như mức độ nặng nhẹ của bệnh, có hay chưa có biến chứng, tình trạng chung của trẻ…
Trong và sau quá trình điều trị bệnh, trẻ cần được chăm sóc cẩn thận, chu đáo với chế độ ăn uống hợp lý và tạo thói quen sinh hoạt hợp lý như ăn nhiều chất xơ, rau quả tươi, uống nhiều nước. Cùng với đó, trẻ cần được đôn thức và tạo cho thói quen đi đại tiện đúng giờ để tránh tình trạng bị táo bón và tích tụ phân trong đại tràng.

Tải thêm tài liệu liên quan đến bài viết Điều trị phình đại tràng ở trẻ em